Laos heeft ongeveer 6,8 miljoen inwoners (2009) en per vierkante kilometer komt dat neer op net geen 29 mensen (dat is ongeveer 12 maal minder dan België en 14 maal minder dan Nederland). Het land is daarmee erg dunbevolkt en staat op plaats 101 in de lijst van landen naar inwonertal. Het is één van de minst druk bevolkte landen van Azië en vergeleken met de drukke buurlanden Vietnam, China en Thailand is het land een oase van rust. De meerderheid van de bevolking leeft buiten de steden en is werkzaam in de agrarische sector. Een inwoner van Laos wordt een Laotiaan genoemd. Volgens het Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties (in het Engels afgekort naar UNDP) leeft 33% van de Laotiaanse bevolking onder de armoedegrens en maar liefst 77% van de mensen in Laos verdient minder dan twee Amerikaanse dollars per dag.

Bevolkingsgroei, samenstelling en levensverwachting
De bevolkingsgroei lag in het jaar 2009 op 2,316% en de levensverwachting lag op 56,68 jaar (in Nederland is dat 79,25 jaar en in België 79,22 jaar). In Nederland en België ligt de levensverwachting dus een stuk hoger (ongeveer 22 jaar) dan in Laos. Kinderen van 0 tot 14 jaar maken in Laos bijna 41% uit van de totale bevolking. Mensen van 15 tot 64 jaar zijn goed voor ongeveer 56% en ouderen van 65 jaar en ouder maken slechts 3,1% van de bevolking uit. Met een gemiddelde leeftijdsverwachting van nog geen 57 jaar is de geringe groep ouderen overigens goed te verklaren.

  

Wat wel en niet te doen in Laos
Zoals in elk land heeft ook Laos zijn eigen gebruiken, normen en waarden. Als je blijk geeft van respect voor de Laotiaanse cultuur zal men dit erg waarderen. Men zal je niet snel aanspreken op ongepast gedrag maar zal dit zeer zeker niet waarderen. Ben je bewust van de Laotiaanse cultuur en houdt rekening met de verschillen die er zijn met de eigen cultuur. Laotianen zijn over het algemeen makkelijk in de omgang. Hieronder een overzicht van dingen die je beter wel en beter niet kunt doen. Dit lijstje is niet compleet of bedoeld om bemoederlijk te zijn en in het dagelijkse leven zul je ook wel afwijkingen zien. Zie het als een leidraad om met nog meer plezier door Laos te reizen.

Iets geven?
Iets geven is leuk. Zeker in een arm land als Laos hebben veel mensen het gevoel dat ze graag iets weggeven. Kinderen zijn dan vaak een in het oog springend onderdeel van de bevolking om wat aan te geven. Als je iets wilt geven denk er dan wel even over na. Geld of snoep geven aan kinderen lijkt geen goed plan. Het zal ‘bedelen’ uitlokken en dat wordt ook door de meeste Laotianen gezien als iets wat niet gepast is. Een boek geven is een mooi alternatief en draagt bij aan de ontwikkeling van kinderen. Op marktjes in Laos kun je soms kinderboekjes vinden in het Laotiaans of gedeeltelijk in het Laotiaans en het Engels. In dorpen zijn boeken vaak erg schaars (of zelfs niet bestaand) en oudere Laotianen zul je ook weinig zien lezen. Dat heeft natuurlijk ook alles te maken met het onbekende. Een goed project wat boeken verkoopt is het Big Brother Mouse project, lees er hier meer over. Ook een donatie aan één van de goede doelen in Laos is een optie. Op GoLaos.nl kun je een overzicht vinden van enkele organisaties die actief zijn in het land. Een donatie in spulletjes aan een school is natuurlijk ook mogelijk. Zorg er dan wel voor dat er meer mensen aanwezig zijn om de kans te vergroten dat het zeker bij de goede mensen terecht komt (Laotianen zijn over het algemeen erg eerlijk maar zoals overal is waakzaamheid altijd aan te bevelen).

Begroeting
Laotianen groeten door de handpalmen voor je borst tegen elkaar te drukken (dit noemt men een wai). Mannen schudden elkaar ook wel de hand en steeds meer jongeren zullen een hand geven of de traditionele wai-begroeting combineren met het schudden van de hand. De wai van kinderen kun je beantwoorden met een glimlach, dat is voldoende. Een jongere behoort een oudere eerste te begroeten en een monnik hoort altijd eerst begroet te worden. Men verwacht overigens de wai niet altijd van buitenlanders maar het zal wel op prijs worden gesteld.

Kleding en genegenheid
Genegenheid tonen voor iemand in het openbaar (kussen, enz.) kun je beter niet doen. Laotianen stellen dit niet echt op prijs en zullen dit zelf ook niet snel doen. Je kunt er mensen mee in verlegenheid brengen. Laotianen zullen over het algemeen niet gekleed gaan in een korte broek maar weten vaak dat dit voor westerlingen geen probleem is. Men zal je hooguit eens lachend aankijken of naar je (vaak erg witte) benen wijzen maar er geen probleem van maken. Ontblote bovenlichamen van mannen en vrouwen zijn over het algemeen minder geaccepteerd op straat en een volwassen Laotiaan zul je niet snel naakt zien zwemmen of zonder shirt rond zien lopen. In een bikini rondlopen door de straten doe je ook in het westen niet snel en wordt in Laos ook niet erg normaal gevonden. In de toeristische plaats Vang Vieng lijkt het alsof er meer kan en mag maar houdt je ook daar alstublieft aan de heersende waarden en regels, men zal je ook daar niet snel aanspreken maar halfnaakte en dronken mensen worden ook in Vang Vieng door de meeste Laotianen niet erg fijn gevonden. Als je een huis of tempel bezoekt is het gebruikelijk om je schoeisel uit te doen. Ga tempels ook net gekleed binnen en bedek op zijn minst je schouders. Raak monniken niet aan, zeker voor vrouwen is het aanraken van monniken (en zelf hun kleding) niet goed en een monnik kan hierdoor in verlegenheid worden gebracht.

Het hoofd en de voeten
Voeten zijn voor Laotianen één van de laagste onderdelen van het lichaam en je gebruikt ze dan ook niet om mee te wijzen of om op tafel te leggen. Houdt er in een tempel ook rekening mee dat je je voeten niet richting een Boeddhabeeld of het ‘altaar’ wijst. Het hoofd is bij Laotianen het hoogste van het lichaam en dat raak je zomaar niet aan. Een hand op iemands hoofd leggen wordt dan ook gezien als een onbeleefde actie. Bij kinderen ligt het een beetje anders en is het geen groot probleem maar ben terughoudend in het aanraken van het hoofd van een Laotiaan. En als je per ongeluk toch een foutje maakt kan het vaak helpen als je lacht en toont dat je weet dat je het beter niet had kunnen doen. Laotianen zijn vaak niet zo lastig.

Fotograferen
Vraag of je iemand mag fotograferen en houdt er rekening mee dat sommige etnische groepen/ stammen fotograferen niet op prijs stellen omdat ze bang zijn hierdoor hun ziel kwijt te raken. Respecteer mensen en zie ze niet als een object dat je zomaar kunt fotograferen. Kinderen vinden het vaak erg leuk om op de foto te gaan. Als je een digitale camera met schermpje hebt, laat ze dan de foto ook zien, dat zal je meestal komen staan op lachende kinderen die het grootste plezier hebben. Wat ook leuk kan zijn is om één of meerdere foto’s in Laos of bij thuiskomt af te laten drukken en op te sturen of bij een volgend bezoek af te geven. Voor veel mensen is het iets unieks en is het afdrukken en het bezitten van een fotocamera ver boven hun budget.

Drugs en alcohol
Ben zeer terughoudend met drugs in Laos. De straffen op gebruik en bezit zijn niet mals en het rechtssysteem in Laos is niet bepaald hetzelfde als in de meeste westerse landen. Eindigen in een Laotiaanse gevangenis of met een flinke boete lijkt ons niet de beste Laos ervaring. De plaats Vang Vieng heeft de laatste jaren de naam gekregen een waar drugsparadijs te zijn maar schijn bedriegt. Drugs kunnen leiden tot meer criminaliteit omdat de handel winstgevend is en ook in Vang Vieng worden regelmatig mensen opgepakt voor het gebruik van drugs. Het staat dan weliswaar op sommige plaats op het menu en het lijkt bijna legaal te zijn, het ligt officieel toch wat anders en blijft een risico. Opium wordt in Laos door bepaalde bergstammen nog steeds gebruikt en dat is niet zonder gevolgen. In sommige dorpen zul je verslaafde mensen tegenkomen en vaak zijn deze mensen op leeftijd. Gebruik geen opium. Het is niet alleen erg sterk en verslavend maar je kunt er ook een verkeerd signaal mee afgeven aan de jongere generatie. Alcohol is in Laos bijna overal verkrijgbaar en Laotianen houden vaak ook wel van een flesje bier of een glas Lao Lao rijstwhiskey. Ben je er van bewust dat Lao Lao erg sterk is en vaak door mensen zelf gestookt is. Ben er dan ook voorzichtig mee. Bier is voor veel mensen te duur maar het nationale bier Beer Lao kun je praktisch overal in Laos krijgen. Je zult er versteld van staan hoeveel Beer Lao posters en vaantjes je in Laos tegenkomt.

vrachtwagen met Beer Lao kratten Beer Lao

Eten
Probeer het Laotiaanse eten. Het is vaak erg smakelijk en goedkoper dan westerse maaltijden (die lang niet overal te krijgen zijn). Je stimuleert met het eten van rijst en andere Laotiaanse ingrediënten ook de lokale economie en dat is zeker in een arm land als Laos erg welkom. Kleefrijst kom je overal tegen. Dit kun je met de hand eten. Veel regels zijn er niet voor het eten in Laos en de normale fatsoensnormen zijn vaak voldoende. Men eet vaak samen en het is een sociale aangelegenheid, neem dan ook de tijd. Lees hier meer over eten en drinken in Laos.

maaltijd in een Laotiaans huis Laotiaanse barbecue


Communicatie
Laotianen praten vaak zacht en vermijden confrontaties. Ze houden er vaak ook niet van om in discussie te gaan en zelfs bij het ‘afpingelen’ op een markt kun je soms merken dat men het niet te lang en ingewikkeld wil maken. Probeer het praten met stemverheffing te vermijden en blijf kalm. Als je je stem verheft en boosheid laat merken zal dat vaak gezien worden als gezichtsverlies en bereik je je doel vaak ook niet sneller. Men stelt het ook op prijs als je een paar woordjes van de Laotiaanse taal leert en probeert te gebruiken.

Aankopen van antieke spullen e.d.
Ben heel terughoudend met de aankoop van oude spullen. In een arm land als Laos kan het voor mensen verleidelijk zijn om oude dingen die van grote waarde zijn voor de Laotiaanse samenleving aan te bieden om te voorzien in de dagelijkse behoeftes. Westerse landen hebben in het verleden al erg veel spullen gestolen en meegenomen uit minder rijke landen en het lijkt ons goed om te beseffen dat Laotiaanse erfgoed ook in Laos hoort te zijn. Bij de grens kan men ook problemen maken van de aankoop van bepaalde artikelen en opgezette dieren kopen lijkt al helemaal geen goed plan. Op plaats één niet voor de natuur maar op plaats twee is ook het risico op inbeslagname in België, Nederland of een ander land (en een eventuele bijbehorende boete) een erg reële optie.

Religie
Religie drukt een belangrijk stempel op de Laotiaanse samenleving maar wordt door de meeste mensen absoluut niet als beklemmend of vervelend beschouwd. Met ongeveer 100 verschillende etnische groepen in het land is het niet verwonderlijk dat er naast het boeddhisme ook nog tal van andere religies worden beleden in het land. In theorie is er in Laos vrijheid van religie maar in de praktijk pakt dit anders uit. Hieronder in het kort wat informatie over de verschillende religieuze stromingen in het land.

Boeddhisme
Deze religie telt in Laos de meeste volgers. Ongeveer 67% van de Laotiaanse bevolking is Boeddhist en men hangt in meerderheid de Theravada versie van het Boeddhisme aan (de cijfers zijn allemaal een beetje vaag en spreken elkaar soms tegen). Er zijn naar schatting 5.000 boeddhistische tempels in Laos en 22.000 mensen gaan door het leven als Boeddhistische monnik. Er zijn ook zo’n 450 Boeddhistische nonnen in het land. Er zijn ook wat andere Boeddhistische varianten die in Laos worden gevolgd, veelal door Vietnamese en Chinese immigranten. Na de revolutie van 1975 was religie enige tijd in de verdrukking maar tegenwoordig is het volop in bloei en zelfs het nationale wapen van Laos heeft tegenwoordig een beeltenis met daarop de boeddhistische Stupa (Pha That Luang).

 

 
 

Animisme
Boeddhisme is de grootste religie in Laos maar naast het Boeddhisme zijn er ook veel etnische groepen en stammen die hun eigen animistische religies belijden. Vaak gaat ook het Boeddhisme hand in hand met deze Animistische geloven. De groepen van Lao Theung en Lao Loum zijn in hoofdzaak aanhangers van deze religies. Zo’n 31,5% van de bevolking hangt een Animistisch geloof aan maar ook dit cijfer kan anders uitvallen in andere onderzoeken

Andere religies in Laos
Laos telt ook kleine groepen rooms-katholieken, Protestanten, Moslims, Bahá'í aanhangers en Hindoes. Rooms-katholieken zijn vooral van Vietnamese afkomst en in Vientiane staat bijvoorbeeld een Katholieke kerk en is er een Katholieke begraafplaats in de stad. Ook zijn er groepen Protestanten en zijn er zo’n 400 Moslims, deze zijn vooral van Cambodjaanse afkomst. In Vientiane is een moskee in het centrum van de stad.

Moskee in Vientiane Rooms Katholiek begraafplaats in Vientiane

 

De etnische groepen in Laos
Laos telt zeer veel etnische groepen en is hierin zeer divers. Officieel zijn er 68 etnische groepen vastgesteld in het land. Er zijn schattingen die stukken hoger liggen dan dit officiële cijfer. De 68 groepen zijn onder te verdelen in 4 ‘hoofdgroepen’. De verschillende groepen hebben hun eigen gebruiken en spreken vaak ook een eigen taal. Ook kleding is erg verschillend. Hieronder kun je een overzicht vinden van deze hoofdgroepen.

Lao Theung (Lao van het middenland)
De bergvolken van Maleisisch/ Chinese afkomst. Ze wonen in het midden van Laos Deze groep maakt ongeveer 25% van de bevolking uit en behoort tot de oudste groepen inwoners van Laos. Ze vestigden zich ongeveer 10.000 jaar geleden in de Mekongvallei. Later werden ze door de Lao Loum (laagland Lao) verjaagd en men verhuisde gedwongen naar hoger gelegen gebieden in het noorden en zuiden van Laos. Volken die behoren tot de Lao Theung zijn: Katang, Htin, Lamet, Khamu, Katu, Alak en Laven. Een leuke bijzonderheid aan de Htin groep is dat men geen metaal gebruikt omdat dat in hun cultuur niet is toegestaan. Met bamboe en andere materialen zijn ze dan ook in staat om veel te maken en metaal voor een deel te vervangen.

Lao Soung (hoogland Lao)
Ongeveer tien procent van de Laotiaanse bevolking bestaat uit Lao Soung (hoogland Lao). Deze volkeren behoren niet tot de etnische Thai. De volken van de Lao Soung komen oorspronkelijk uit het zuiden van de tegenwoordige Volksrepubliek China en uit Myanmar (Birma). Ze zijn pas enkele honderden jaren terug komen wonen in de streken die nu behoren tot Laos. De grootste groep bestaat uit de Hmong. De Hmong zijn goed voor ongeveer tweederde van het totaal aantal hoogland Lao. De hoogland Lao leven zoals de naam ook aangeeft op grotere hoogtes en zijn vooral te vinden vanaf een hoogte van zo’n 1000 meter. De provincies Bokeo en Luang Nam Tha zijn etnisch zeer divers en in de 2 provincies leven erg veel volkeren (34 in Bokeo en maar liefst 39 in Luang Nam Tha).

Lao Thai
Meer dan vijftig procent van de bevolking bestaat uit de Lao Thai groep. Ze leven in de valleien van Laos’ hoger gelegen rivieren en in de uitgestrekte Mekongdelta van het land. De meeste Lao Thai zijn boer en men verbouwd onder andere droge en natte rijst. Er zijn verschillen in kleding tussen de diverse groepen Lao Thai en men heeft dan ook rode, witte, blauwe en zwarte Lao Thai.

Lao Loum (laagland Lao)
Deze groep leeft voornamelijk in de Mekong-vallei van Laos en in de andere laag gelegen gebieden. De groep verdreef lang terug de Lao Theung. Men kwam vanuit het zuiden en nog steeds zijn invloeden waar te nemen vanuit culturen van Thailand, Cambodja en Indonesië. Lao Loum (Laagland-Laotianen) bevolken de lager gelegen delen van Laos en wonen voornamelijk in de Mekong-vallei. Ze vormen ongeveer de helft van de Laotiaanse bevolking. Ze kwamen vanuit het zuiden de Mekongvallei in en verdreven de daar aanwezige Lao Theung. Invloeden vanuit Cambodjaanse, Indonesische en Thaise culturen zijn nog duidelijk waar te nemen.

Minderheden in Laos
Zoals praktisch ieder land heeft ook Laos minderheden. Ze worden hoofdzakelijk gevormd door Vietnamezen en Chinezen. Vooral in het noorden van Laos is duidelijk de invloed van de Chinezen te merken en de grote aantallen Chinese arbeiders in de grensstreken zorgen voor een behoorlijke Chinese invloed. Recente ontwikkelingen wijzen er sterk op dat het aantal Chinezen in Laos de komende jaren sterk zal stijgen. Ook in de steden Savannakhet en de hoofdstad Vientiane wonen aanzienlijke groepen Chinezen. Er wordt geschat dat tot 5% van de bevolking in Laos uit Vietnam of China komt. De laatste jaren kiezen ook meer Thai om in Laos te gaan werken en leven maar vaak verblijft men er maar voor kortere tijd. In de hoofdstad Vientiane leven ook kleine groepen westerlingen (o.a. ambassadepersoneel), mensen uit Myanmar (Birma), Bangladesh, Pakistani en Indiërs. Ook een kleine groep Afrikanen leeft in Vientiane. In het zuiden leven verders ook wat Cambodjanen en door geheel Laos kun je her en der een westerling vinden die op de ene of andere manier is blijven plakken in het prachtige land.

Voor meer foto's van bevolking en cultuur kijk hier

GoLaos.nl