Betalen met QR-codes in Laos: De opkomst van de OnePay app
Stel je voor: je zit in een typisch Lao eettentje in Luang Prabang, na een dagtempelhoppen. Je hebt net een overheerlijke Larb gemaakt van kip besteld. De rekening? 20.000 Kip.
Je graait in je portemonnee, maar je hebt net dat ene briefje van 20.000 niet meer over. Kleingeld is ook op. Paniek? Vroeger misschien. Tegenwoordig haalt de locals glimlachend hun telefoon tevoorschijn, scannen een QR-code en zijn klaar.
Welkom in het nieuwe Laos, waar digitale betalingen razendsnel de traditionele kip overnemen.
En als backpacker of rondreiziger is het slim om daar aan mee te doen.
Wat is die QR-code hype in Laos?
QR-codes, die vierkante barcode-dingetjes, zijn in Azië overal. In Laos is het de normaalste zaak van de wereld geworden.
Je ziet ze op plastic tafeltjes in streetfood-stalletjes, in grote supermarkten in Vientiane en zelfs bij de lokale vismarkt. Het werkt simpel: jij scant de code met een app, je vult het bedrag in en je bevestigt. Klaar. Het geld gaat direct van jouw rekening naar die van de verkoper. Snel, hygiënisch en je vermijdt gezeur met wisselgeld.
De grootste speler op dit moment heet OnePay. Dit is een betaalapp die enorm is gegroeid sinds 2023. Waarom?
Omdat de overheid graag wil dat er minder cash wordt gebruikt. Voor jou als reiziger is het een uitkomst.
Je betaalt makkelijker, je loopt minder risico op zakkenrollers en je betaalt de lokale prijs, zonder dat je wordt afgezet omdat je een buitenlandse toerist bent.
Hoe werkt OnePay? De kern uitgelegd
Stap één: download de OnePay app. Hij is te vinden in de App Store en Google Play Store.
Hij is Engelstalig, dus je kunt er makkelijk mee overweg. Als je de app opent, moet je je registreren. Je hebt een internationaal telefoonnummer nodig dat in Laos bereikbaar is. Zorg dat je een Lao SIM-kaart (van bijvoorbeeld Unitel of Beeline) activeert, want je krijgt een SMS-code om je account te bevestigen.
Een van de grootste hordes voor toeristen is het koppelen van je geld. OnePay werkt in principe met een 'wallet'.
Je kunt geld opwaarderen via een bankoverschrijving of een betaalpas. Echter, voor internationale reizigers is de makkelijkste optie om je creditcard (Visa of Mastercard) te koppelen.
Let op: sommige banken blokkeren de eerste transactie vanuit het buitenland. Bel je bank dus even van tevoren om te zeggen dat je in Laos zit. Zodra je wallet of kaart is gekoppeld, is het feest.
Je scant de QR-code bij een verkoper, je typt het bedrag in (bijvoorbeeld 50.000 Kip) en je tikt op 'Pay'. De app rekent automatisch om naar Euro's of Dollars als je dat instelt.
De verkoper krijgt direct een seintje dat de betaling is gelukt. Jij krijgt een notificatie. Makkelijker wordt het niet.
Wat kost het? Prijzen en valuta
Het goede nieuws: voor jou als gebruiker is de app vaak gratis of kost hij bijna niets. De transactiekosten worden meestal door de handelaar betaald.
Dat betekent dat jij de lokale prijs betaalt, zonder extra 'toeristenbelasting'. In Vientiane betaal je voor een gefrituurde rijstbal (Khao Jee) misschien 10.000 Kip. Met OnePay is dat nog steeds 10.000 Kip.
Met cash had je misschien 15.000 Kip moeten betalen omdat je geen kleingeld had.
De wisselkoers in de app is meestal de marktconrente koers. In Laos is 1 euro ongeveer 25.000 Kip (check de actuele koers, die schommelt). Als je een biertje bestelt voor 15.000 Kip, schat de app in dat dit ongeveer €0,60 is.
Dit geeft je een veel beter idee van wat je echt uitgeeft dan constant met enorme stapels briefjes werken. Let wel op: sommige banken rekenen een kleine vergoeding (vaak 1-2%) voor buitenlandse transacties.
Controleer dit bij je eigen bank. Als je een speciale reis-betaalpas hebt (zoals die van Revolut of Wise), zijn deze kosten vaak nihil.
Dat maakt OnePay extra aantrekkelijk.
Waar gebruik je het? Van backpack tot boot
Je vraagt je misschien af: waar kan ik dit eigenlijk gebruiken? In de grote steden is het antwoord: bijna overal.
In Vientiane loop je de 7-Eleven binnen en scant de code bij de kassa.
In Luang Prabang kun je er terecht bij de night market voor souvenirs, hoewel cash daar nog steeds king is. De echte doorbraak is bij taxi's en tuk-tuks. Naast de handige elektrische taxi-service Xanh SM regel je een ritje van het vliegveld naar het centrum van Vientiane nu vaak al via OnePay, waardoor je geen gedoe hebt met 'meter kapot' of onderhandelen.
Langs de Mekong verandert er ook veel. In kleinere dorpen zoals Muang Ngoi of Nong Khiaw beginnen guesthouses en restaurantjes de QR-code op te hangen.
Vooral na de pandemie is dit hard gegaan. Toeristen wilden niet meer aanraken, en lokale ondernemers wilden geen cash aanraken. Het is een win-win. Een specifieke situatie: de boottochten op de Mekong.
Vaak betaal je voor je ticket aan de kade. Steeds vaker hangt er een QR-code bij de loket.
Scheelt jou weer het opzoeken van kleingeld terwijl je net je backpack op je schouder hebt. Handig, toch?
Alternatieven en concurrentie
OnePay is de marktleider, maar niet de enige. Er is een andere app die je soms ziet, genaamd BCEL One (van de Bank of the Lao PDR). Deze is wat meer gericht op locals en bankzaken, maar werkt hetzelfde.
Voor de gemiddelde reiziger is OnePay het makkelijkst. Het is de 'Tikkie' van Laos, maar dan net iets uitgebreider, en ideaal wanneer je zelf treintickets voor de LCR wilt boeken.
Er zijn ook internationale apps die proberen voet aan de grond te krijgen, zoals Alipay of WeChat Pay. Deze zijn vooral handig als je al een account hebt, maar ze worden minder geaccepteerd door de kleine straatverkoper.
OnePay is specifiek gemaakt voor de Lao markt, dus de kans dat je bij een simpel noedelkraampje kunt betalen met OnePay is veel groter. Een tip voor de echte offline backpacker: gebruik OnePay als aanvulling op cash. Niet als vervanging. In hele afgelegen gebieden, zoals in het noorden bij de grens met Vietnam of diep in de jungle, werkt internet niet altijd even goed.
Bovendien zijn er nog genoeg oudere omaatjes die nog nooit een QR-code hebben gezien.
Zorg dus dat je altijd een paar ton (duizenden Kip) op zak hebt voor de zekerheid.
Praktische tips voor een soepele start
Wil je de app morgen al gebruiken? Zorg dan dat je de basics op orde hebt.
Ten eerste: een werkende Lao SIM-kaart. Zonder internet kun je niet betalen.
Een 10GB bundel bij Unitel of Lao Telecom kost ongeveer €5-€10 en is in elk dorpje te koop. Ten tweede: een actieve creditcard. Zorg dat je pincode werkt en dat je card niet geblokkeerd is voor Azië.
Een veelgemaakte fout is het verkeerd intoetsen van het bedrag. Lokale verkopers geven het bedrag vaak aan in 'kip', soms zonder nullen.
Een bedrag van 50.000 Kip ziet er in de app uit als '50000'. Controleer altijd even of het aantal nullen klopt voordat je op 'Pay' drukt. Een extra nul erbij en je betaalt ineens €20 in plaats van €2. Niet dat je vaak wordt opgelicht, maar een vergissing is snel gemaakt.
Als het even niet lukt, paniek niet. De meeste locals zijn super behulpzaam.
Ze helpen je graag als je vraagt: "OnePay okay?". Meestal weten ze wel raad of wijzen ze je naar de dichtstbijzijnde pinautomaat. En als het echt niet lukt?
Dan is cash nog steeds je beste vriend. In Laos is geld nog steeds koning, maar met OnePay ben je een stuk koninklijker onderweg.