Plain of Jars Site 1: De grootste en meest toegankelijke kruikenlocatie
Stel je voor: je bent in het noorden van Laos, na een paar dagen genieten van de rust in Luang Prabang.
Je hebt de tempels gezien, de Mekong rivier bewonderd en nu ben je op zoek naar het volgende avontuur. Dan hoor je over die mysterieuze stenen kruiken, verspreid over de heuvels.
Ze zijn duizenden jaren oud en niemand weet precies hoe ze daar zijn gekomen of waarvoor ze dienden. Het is een van de grootste raadsels van Zuidoost-Azië. De meest bekende en makkelijkste plek om dit mysterie te zien, is Plain of Jars Site 1. Dit is niet zomaar een stop; dit is een plek die je reis naar het noorden van Laos echt onvergetelijk maakt.
Site 1, ook wel bekend als Xieng Di, ligt op ongeveer een half uurtje rijden van Phonsavanh, het centrum van de Xieng Khouang provincie.
Waarom is dit de plek die je wilt bezoeken? Omdat het de grootste en meest toegankelijke locatie is. De wegen zijn goed onderhouden, de paden zijn verhard en er is zelfs een museum ter plekke.
Het is de perfecte introductie tot de 'Jars' en een must-do voor elke backpacker of reiziger die een rondreis door Laos maakt. Je voelt meteen de kracht van de geschiedenis zodra je de eerste reusachtige stenen vat ziet staan.
Wat zijn die mysterieuze kruiken?
De Plain of Jars zijn duizenden stenen kruiken, verspreid over meer dan 90 locaties in de provincie Xieng Khouang. De meeste zijn gemaakt van steen, maar sommige zijn wel 3 tot 5 meter hoog en wegen tot 14 ton!
Niemand weet precies hoe ze hier zijn gekomen, noch waarvoor ze werden gebruikt.
De lokale bevolking heeft verhalen dat ze werden gebruikt om wijn te brouwen voor een mythische reus, of dat het de potten waren om voedsel in te bewaren. Sommige wetenschappers denken dat ze werden gebruikt voor crematies. Het mysterie maakt de plek extra fascinerend.
Wat dit Specifieke Site 1 zo bijzonder maakt, is de concentratie van de allergrootste exemplaren. Op een groen veld, omringd door heuvels, staan tientallen van deze kolossen.
De meeste zijn in de loop der eeuwen gebroken, maar de grootste zijn intact gebleven. Het is alsof je in een openluchtmuseum bent beland, maar dan in de vrije natuur. De sfeer is er vredig en een beetje mysterieus, wat het een perfecte plek maakt om even tot rust te komen na een lange busrit door de bergen.
Wat kun je verwachten op Site 1?
Je ritje vanuit Phonsavanh voert je al snel de heuvels in. Zodra je de parkeerplaats oploopt, zie je het bezoekerscentrum.
Hier koop je je toegangskaartje. Daarna loop je het park in. De paden zijn verhard en makkelijk te belopen, wat een groot pluspunt is vergeleken met de wat ruigere sites verderop.
De eerste kruiken die je ziet zijn vaak de grootste. Ze staan er majestueus bij, met uitzicht over de vallei.
Het is makkelijk om je voor te stellen hoe ze hier eeuwenlang hebben gestaan, net als bij de mysterieuze kruiken onder de bomen. Een van de hoogtepunten is de 'King Jars', de koningskruiken. Dit zijn drie van de grootste exemplaren in het hele gebied. Ze zijn enorm en je kunt eromheen lopen om ze van alle kanten te bekijken.
Verderop in het park staan groepjes kleinere kruiken bij elkaar. Sommige zijn bedekt met mos, andere zijn nog duidelijk zichtbaar.
Het is een wandeling van ongeveer een uur, afhankelijk van hoe lang je bij elke kruik wilt blijven staan om te fotograferen of te mijmeren over het verleden. Een speciale ervaring is de grot. In de grot bij Site 1 vind je een aantal kruiken die niet van steen, maar van een ander materiaal zijn gemaakt.
Ook vind je hier gegraveerde symbolen op de rotswanden. De gidsen van het park (vaak lokale Hmong-vrouwen) vertellen je graag over de legende van de 'geesten' die hier zouden wonen.
Ze zijn super vriendelijk en hun verhalen geven de plek nog meer diepgang. Luister goed naar hun uitleg; ze weten vaak meer dan de standaard reisgidsen.
Hoe kom je er en wat kost het?
Vanuit Phonsavanh (de hoofdstad van Xieng Khouang) is Site 1 makkelijk te bereiken. De meeste reizigers regelen een tuk-tuk of een songthaew (een open pickup met bankjes) voor een retourtrip, of combineren dit met een bezoek aan de warmwaterbronnen van Ban Nam Phou. De chauffeur wacht op je terwijl je het park bezoekt.
De rit duurt ongeveer 20 tot 30 minuten en het landschap onderweg is prachtig.
Je rijdt door groene heuvels en kleine dorpjes. Als je een motor huurt in Phonsavanh, kun je er ook zelf naartoe rijden, maar wees voorzichtig: de wegen zijn soms wat hobbelig.
Het bezoekerscentrum bij Site 1 is moderner en beter georganiseerd dan de andere sites. Er is een klein museum met uitleg over de geschiedenis en de archeologische vondsten. Hier leer je meer over de theorieën over de kruiken en de impact van de oorlog op dit gebied.
Het is zeker de moeite waard om hier even binnen te lopen voordat je het terrein op gaat.
Het helpt je om de context beter te begrijpen. De kosten voor een bezoek zijn heel redelijk. Een toegangskaartje voor Plain of Jars Site 1 kost ongeveer 15.000 LAK (circa €0,70). Daarnaast betaal je een kleine vergoeding voor een lokale gids (meestal rond de 50.000 LAK, oftewel €2,50).
Dit is een goede investering, want ze delen verhalen die je anders zou missen. De tuk-tuk van en naar Phonsavanh kost ongeveer 100.000 tot 150.000 LAK (€5 - €7,50) voor de hele auto, afhankelijk van je onderhandelingskills.
Vergeet niet dat er meerdere sites zijn. Site 2 en 3 zijn ook interessant, maar minder toegankelijk.
Site 1 is de duurste voor de entree, maar ook de best onderhouden. Als je budget een probleem is, kun je ook overwegen om met een groep te gaan of een fiets te huren om geld te besparen op transport. Vergeet niet dat je geld moet meenemen; pinnen is niet overal mogelijk.
Praktische tips voor je bezoek
De beste tijd om Plain of Jars te bezoeken is in het droge seizoen, van november tot april.
De paden zijn dan droog en het zicht is helder. In het regenseizoen (mei tot oktober) kunnen de paden modderig en glad zijn, en het zicht is minder door de bewolking. Toch heeft het regenseizoen zijn eigen charme: de natuur is weelderig groen en er zijn minder toeristen. Check altijd de lokale situatie voordat je gaat, vooral na zware regenval.
Wat moet je meenemen? Zonnebrandcrème is essentieel; de zon kan fel zijn, ook als het bewolkt is.
Draag comfortabele schoenen, want je loopt veel, zelfs op verharde paden. Neem voldoende water mee, er is wel water te koop bij de ingang, maar het is handig om een fles in je rugzak te hebben.
Een hoedje of pet beschermt je tegen de zon. En vergeet je camera niet; de foto's die je hier maakt, zijn fenomenaal. Een laatste tip: neem de tijd.
Het is verleidelijk om snel even door het park te lopen, maar de sfeer op de Plain of Jars is iets wat je moet voelen. Ga even zitten op een van de bankjes, kijk naar de immense kruiken en denk aan de mensen die deze stenen duizenden jaren geleden hebben gemaakt. Het is een moment van stilte en verwondering dat je reis door Laos een extra dimensie geeft. Veel plezier!