Wat Phra Keo Vientiane: De geschiedenis van de gestolen Boeddha

Kim Bakker

Reisblogger & Laos Specialist

Stel je voor: je loopt door de warme, stoffige straten van Vientiane.

Je backpack zwaait zacht op je rug, je bent moe maar voldaan na een dag rondstruinen. Je hebt net een overheerlijke Larb gegeten bij een straatstalletje en nu zoek je een plekje om af te koelen. Dan loop je een muur door, en plots sta je in een oase van rust. Gouden daken glinsteren in de zon, groene bomen wuiven zacht en overal zie je prachtige Boeddhabeelden.

Dit is Wat Phra Keo. Maar weet je eigenlijk welk verhaal hier achter schuilgaat?

Het is er een van diefstal, oorlog en een Boeddha die het slachtoffer werd van een van de grootste plundertochten uit de geschiedenis van Laos.

Een bezoek aan Wat Phra Keo is veel meer dan alleen even een tempel bekijken. Het is een stukje levende geschiedenis dat je meeneemt naar de turbulente periode waarin Laos werd gevormd. Je voelt de sereniteit van de plek, maar als je beter kijkt, zie je de littekens van het verleden.

Het is een plek die je begrijpt als je het verhaal kent. En dat verhaal begint met een beeld dat er nu niet meer staat, maar dat ooit het hart van deze tempel vormde: de Smaragden Boeddha.

Wat is Wat Phra Keo precies?

Officieel heet de tempel Wat Phra Kaew, maar in de volksmond spreken we vaak over Wat Phra Keo. Het is de meest iconische tempel van Vientiane, gebouwd in 1565 door koning Setthathirath.

De koning wilde een speciale plek creëren voor het kostbaarste religieuze symbool van het koninkrijk: de Emerald Buddha. Dit beeld, gemaakt van een enkele grote jade-steen, was het spirituele hart van het land. Het stond op een enorm altaar, omringd door een wirwar van slangen en prachtige versieringen.

De tempel was niet bedoeld voor dagelijkse eredienst, maar was een soort koninklijke schrijn.

Een plek van absolute eerbied. Wat de tempel vandaag de dag zo bijzonder maakt, is wat er níet meer is. In 1779 werd Vientiane veroverd door de Siamese legers (het huidige Thailand). Ze plunderden de stad en namen alles van waarde mee mee terug naar Bangkok.

De Smaragden Boeddha werd meegenomen. Tegenwoordig vind je in Wat Phra Keo een replica van dit beeld.

Het origineel siert nog steeds een van de belangrijkste tempels van Thailand, de Wat Phra Kaew in Bangkok. De geschiedenis van deze diefstal is de reden waarom een bezoek aan deze tempel zo’n emotionele lading heeft. Je staat letterlijk op de plek waar ooit het spirituele centrum van Laos lag.

De geschiedenis: de diefstal van een symbool

Om de sfeer van Wat Phra Keo echt te voelen, moet je je even verplaatsen in het jaar 1779.

Vientiane was een trotse, welvarende stad. De tempel was het pronkstuk, net als de gouden details van Wat Xieng Nyeun. Maar de vrede was van korte duur.

Siamese troepen, gesteund door een Lao veldheer genaamd Phraya Chakri (de man die later de Chakri-dynastie van Thailand zou stichten), vielen de stad binnen. Het was een brute verovering.

De diefstal van de Smaragden Boeddha was een klap in het gezicht van elke Lao. Het was alsof ze hun ziel verloren.

De stad werd met de grond gelijk gemaakt. Wat Phra Keo werd geplunderd, maar het ergste was het wegnemen van de Smaragden Boeddha.

Dit was niet zomaar een diefstal; het was een symbool van overwinning en een manier om de Lao-identiteit te breken. Maar het verhaal houdt daar niet op. In de eeuwen die volgden, onderging de tempel hetzelfde lot als veel andere gebouwen in Laos, zoals de bijzondere houtsnijwerken van Wat Xieng Nyeun. In 1828 werd Vientiane opnieuw verwoord, deze keer door de Siamezen.

De tempel werd zwaar beschadigd. Later, in de jaren twintig van de vorige eeuw, is de tempel gerestaureerd door de Fransen.

Ze probeerden de oude glorie te herstellen, maar de ziel van de tempel was al lang verdwenen. Het bezoek aan Wat Phra Keo is dus een herinnering aan hoe fragiel geschiedenis kan zijn en hoeveel impact oorlog heeft op een cultuur. Je ziet de prachtige restauratie, maar je weet dat het originele hart van de tempel in Bangkok zit.

Wat je vandaag kunt zien en beleven

Ondanks het gemis van de Smaragden Boeddha is Wat Phra Keo nog steeds een van de mooiste tempels van Laos.

De architectuur is een prachtige mix van Lao en Khmer stijlen. Net als bij de gouden pracht van Wat Sibounheuang zijn de houten wanden bedekt met ingewikkelde snijwerken en de muren versierd met afbeeldingen uit de Ramayana. Als je binnenloopt, valt je oog direct op de replica van de Emerald Buddha.

Hij ziet er indrukwekkend uit, met prachtige gewaden en juwelen. Neem even de tijd om rond het beeld te lopen en de offerschalen te bekijken die pelgrims achterlaten.

Rondom de tempel vind je een verzameling van andere Boeddhabeelden. Sommige zijn gebroken, andere zijn zwaar beschadigd.

Dit zijn overblijfselen uit de tijd van de plunderingen. Het is een stille getuigenis van de verwoesting. Loop ook naar de tuin toe. Daar vind je een stupa (een tombe-achtige structuur) met een speciaal ontwerp.

De combinatie van de gouden tempel, de groene tuin en de oude stenen beelden zorgt voor een serene sfeer. Ondanks dat het een populaire toeristische trekpleister is, kun je hier vaak nog een rustig plekje vinden om even te zitten en te reflecteren.

Het tempelcomplex ligt op een mooi plein, pal tegenover het nationale museum. Het is makkelijk te combineren met een wandeling door de stad. Vanaf het terras van de tempel heb je een mooi uitzicht op de omgeving.

Vooral in de vroege ochtend of late middag, als de zon laag staat, is het licht prachtig en schijnt het goud van de daken je tegemoet.

Vergeet niet je schouders en knieën te bedekken als je de tempel binnenstapt. Dit wordt vaak streng gecontroleerd, net als bij andere tempels in Luang Prabang of rondom de Mekong.

Praktische tips voor je bezoek

Een bezoek aan Wat Phra Keo is heel goed te doen tijdens je backpack-trip door Laos.

De tempel ligt in het centrum van Vientiane en is makkelijk te voet te bereiken. De entree is ongeveer 5.000 Kip (wat neerkomt op ongeveer €0,25). Het is een klein bedrag, maar het helpt bij het onderhoud van de plek. De openingstijden zijn meestal van 08:00 uur tot 12:00 uur en van 13:00 uur tot 16:00 uur.

Checklist voor je bezoek:
• Neem een lange broek of een sarong mee (je kunt er vaak ook een huren bij de ingang voor 2.000 Kip).
• Neem voldoende water mee, het kan erg warm worden.
• Respecteer de stilte, vooral rondom de Boeddhabeelden.
• Fotografeer niet van achteren op de Boeddha's (dat is onbeschoft).

Houd er rekening mee dat de tempel soms gesloten kan zijn tijdens religieuze ceremonies, dus check dit even ter plekke. Combineer je bezoek met een wandeling langs de Mekong-river.

Vanaf Wat Phra Keo loop je in 10 minuten naar de promenade.

Daar kun je 's avonds genieten van de zonsondergang en de lokale sfeer proeven op de avondmarkt. Vientiane heeft, ondanks dat het een hoofdstad is, een heel relaxed tempo. Het is de perfecte plek om even bij te komen van een lange reis door het binnenland van Laos. En als je dan weer in de bus stapt naar je volgende bestemming, weet je dat je op een plek hebt gestaan die zo belangrijk was voor de geschiedenis van dit prachtige land.