Wat Souvannaphum: De koninklijke geschiedenis van Prins Souvanna Phouma
Stel je voor: je zit in een rustig hoekje van de bibliotheek, ver van de drukte van Vientiane of de backpackersfeer in Luang Prabang.
Je opent een oud notitieboek. De bladzijden zijn volgeschreven met de hand, in het Frans. Het is 1962.
De koude oorlog woedt en Laos ligt in het brandpunt. In die boeken leef je niet in een ver verleden, maar in de directe belevenis van de man die het land probeerde te leiden: Prins Souvanna Phouma. Zijn dagboeken zijn nu een openbare collectie. Dit is een kijkje in zijn hoofd.
Souvanna Phouma, Prince of Laos, Papers
Deze collectie is pure geschiedenis. Het gaat om de persoonlijke papieren van Prins Souvanna Phouma, de premier van Laos gedurende een groot deel van de jaren zestig. Hij was de 'Neutrale', de man die probeerde om het land bij elkaar te houden terwijl de grootmachten om het heen streden.
Zijn archief is een schat voor iedereen die echt wil begrijpen hoe het er toen aan toeging.
Het hart van de collectie bestaat uit tien volumes dagboeken. Deze zijn niet getypt, maar met de hand geschreven.
Ze dekken een cruciale periode: van 1961 tot en met 1970. Dat is precies de tijd van de grootste onrust in Laos. Denk aan de vorming van de tripartite regering en de bekende conferenties in Geneve.
Je vindt er ook brieven, officiële telegrammen en krantenknipsels in. De omvang is goed te overzien, maar de inhoud is intens.
In totaal gaat het om zo'n 500 items. Ze zitten in 5 dozen en beslaan 1,8 linear feet (ongeveer 55 centimeter) aan fysieke ruimte. Er zijn ook 6 microfilm reels gemaakt voor archiefdoeleinden. De taal is een mix, net als zijn achtergrond: Frans, Lao en Engels. Dit maakt het tot een uniek stuk primaire bronnenmateriaal.
Scope and Content Note
Wat vind je nu echt in die dagboeken? Het is alsof je een live-verslag leest van de chaos in die tijd.
Souvanna Phouma schreef over alles. Hij noteerde zijn gedachten over de coup-pogingen binnen het Royal Lao Army in 1964 en 1965.
Hij beschreef de zware gevechten en campagnes op de Plain of Jars, een plek die elke backpacker kent van de gruwelen uit de oorlog. Hij schreef ook over zijn positie tussen twee vuren. Aan de ene kant was er de druk van het Westen, met name de Verenigde Staten.
Aan de andere kant was er de opkomst van het communistische blok. Zijn dagboeken tonen hoe hij probeerde te navigeren tussen deze twee werelden.
Het is een persoonlijk verslag van een man die probeerde een neutrale koers te varen in een oorlog die dat amper toeliet. De collectie bevat ook een lijst van belangrijke figuren met wie hij te maken had. Je leest over zijn eigen broer, Prins Souphanouvong (de 'Rode Prins'), maar ook over militaire leiders als General Phoumi Nosavan en General Siho Lamphoutacoul. Internationaal contact had hij met figuren als W.
Averell Harriman en de Amerikaanse presidenten Kennedy en Johnson. Zelfs de Vietnamese leider Chí Minh H̀ô komt voorbij.
Het is een who's who van de regio in die tijd.
Language of Materials
De taal van de documenten zegt veel over de koloniale geschiedenis en de internationale context van Laos. Het grootste deel is geschreven in het Frans. Dit was de bestuurstaal en de taal van de elite, die vaak samenkwam bij de prachtige koninklijke tempel van Luang Prabang.
Voor veel Europeanen is dit een toegankelijke taal, maar voor de gemiddelde reiziger is het handig om dit te weten.
Het geeft een directe link naar de Franse invloed in Laos. Je vindt er ook prachtige boeddhistische kunst in Wat Sibounheuang, naast materialen in het Lao, de nationale taal.
Dit zijn vaak de persoonlijkere notities of correspondentie met lokale leiders. Ten slotte is er materiaal in het Engels. Dit zijn vaak vertalingen of correspondentie met westerse diplomaten. De combinatie van deze drie talen maakt de collectie een rijke bron voor onderzoekers die de volledige context willen begrijpen.
Access and Restrictions
Wil je deze documenten inzien? Dan moet je naar de Library of Congress in Washington D.C. in de Verenigde Staten.
De collectie is toegankelijk voor onderzoek. Dat is het goede nieuws. Het is een openbare collectie, dus iedereen met een serieuze interesse kan het aanvragen. Er is wel een praktisch puntje.
Sommige materialen zijn opgeslagen 'off-site'. Dat betekent dat ze niet direct in de leeszaal liggen.
Je moet ze van tevoren aanvragen. Het advies is om dit ruim van tevoren te doen.
Zo voorkom je teleurstellingen als je specifiek voor een bepaalde map of dagboek komt. Over het copyright hoef je je geen zorgen te maken voor je eigen studie of reisvoorbereiding. De Amerikaanse wet (Title 17, U.S.C.) bepaalt de status, maar voor persoonlijk onderzoek en educatie mag je de materialen gewoon gebruiken. Het is de bedoeling dat je de bron vermeldt, zoals het hoort bij historisch onderzoek.
Arrangement of the Papers
De documenten zijn geordend op een logische manier. Ze zijn gegroepeerd in series die overeenkomen met de originele structuur van de prins.
Je vindt de dagboeken bij elkaar, de correspondentie bij elkaar en de krantenknipsels apart. Dit maakt het makkelijker om een specifieke periode of gebeurtenis te volgen. De dagboeken zijn chronologisch gerangschikt.
Je kunt dus stap voor stap de gebeurtenissen van 1961 tot 1970 volgen.
De correspondentie is vaak gesorteerd op datum of op de ontvanger. Dit helpt bij het reconstrueren van specifieke diplomatieke interacties. De krantenknipsels fungeren als een archief van wat er in de media verscheen over hem en Laos.
Finding Aid & Administrative Information
Een 'Finding Aid' is eigenlijk een soort inhoudsopgave op steroids. Het is een gedetailleerd document dat je precies vertelt wat er in elke map zit. Als je van plan bent om deze collectie te gebruiken, is dit het eerste wat je moet downloaden of opvragen.
Het bespaart je enorm veel tijd. In de Finding Aid vind je details over de exacte inhoud per doos.
Je leest welke items er zijn, hoe ze heten en hoe oud ze ongeveer zijn. Het is een gids die je helpt navigeren door de 500 items.
Zonder deze gids is het zoeken naar een specifieke brief of notitie een enorme klus. De administratieve informatie vertelt je wie de collectie heeft geschonken of verzameld. Het geeft context over hoe het bewaard is gebleven.
Voor serieuze onderzoekers is dit belangrijke achtergrondinformatie. Het zegt iets over de betrouwbaarheid en de herkomst van de documenten.
Praktische tips voor je bezoek
Als je deze collectie wilt bekijken, bereid je dan goed voor. Ten eerste: regel je toegang. De Library of Congress vereist vaak een lezerspas.
Vraag deze online aan voordat je reist. Ten tweede: check de openingstijden.
Ze zijn niet altijd even ruim als een backpackershostel. Neem de Finding Aid goed door voordat je aankomt.
Noteer de dozen en de specifieke items die je wilt zien. Dit maximaliseert je tijd ter plaatse. De medewerkers van de Manuscript Division zijn behulpzaam, maar ze verwachten dat je weet wat je zoekt.
Denk na over de kosten. Een bezoek aan Washington D.C. is niet goedkoop.
De toegang tot de collectie zelf is gratis, maar je reis en verblijf kosten geld. Een budget van €1500 - €2500 voor een paar dagen is realistisch, afhankelijk van je vlucht en hotel. Het is een investering in een diep begrip van de Laotiaanse geschiedenis. Als je Laos zelf reist, combineer dit dan met je reisplan.
Loop in Vientiane eens langs het voormalige Amerikaanse ambassadeterrein of bezoek bijzondere historische plekken in Luang Prabang. Dan krijgen de verhalen uit de dagboeken extra kleur. Het is een unieke manier om de geschiedenis te voelen, niet alleen te lezen.