Wat te doen in Vieng Xai: Ontdek de grottenstad van de verborgen oorlog
Stel je voor: je bent in het noordoosten van Laos, ver weg van de drukte van Luang Prabang en de hitte van Vientiane. Je bent in Vieng Xai. Dit is niet zomaar een dorpje.
Dit was de hoofdstad van een schaduwrijk, een compleet verborgen stad in de grotten tijdens de zwaarste periode van de 'verborgen oorlog'.
Hier schuilden duizenden mensen voor de Amerikaanse bombardementen. Het is een plek met een rauw verleden, maar tegenwoordig is het een van de meest indrukwekkende en vredige plekken die je tijdens je rondreis door Laos kunt bezoeken. Het voelt niet als een museum, het voelt als een plek die ademt.
Waarom Vieng Xai zo speciaal is
Je hebt misschien al de grotten van de Vinagre in Vietnam gezien, of de geschiedenis van de oorlog in Cambodia verkend.
Vieng Xai is anders. Dit was het hart van de Pathet Lao, de communistische beweging die vocht tegen de regering en de VS. Van 1964 tot 1973 werden hier bijna dagelijks bommen geworpen. De bevolking leefde in grotten. Letterlijk.
Ze bouwden er slaapzalen, een ziekenhuis, een bakkerij en zelfs een zwembad. Vandaag de dag kun je deze grotten bezoeken.
Je wandelt door de geschiedenis, terwijl een lokale gids je vertelt over het overleven, de angst en de hoop.
Het is een stukje Laos dat je normaal mist, maar dat zo veel zegt over het land en de mensen van nu. Het bijzondere is de sfeer. De natuur heeft de grotten weer overgenomen.
Je ziet de ingangen, de bunkers, de oude stenen muren. Maar je ziet ook de rust van nu.
Vrijwilligers van de lokale gemeenschap onderhouden de paden. De opbrengst van je bezoek gaat direct naar de mensen hier. Het is geen toeristische attractie die geld ophaalt voor een ver verleden; het is een manier om de gemeenschap te steunen en de verhalen levend te houden.
De must-do’s in en om Vieng Xai
Je kunt Vieng Xai op twee manieren ontdekken: te voet of met een brommer.
De grotten liggen verspreid over een groen dal. Vanuit het dorp loop je of rijd je langs de belangrijkste plekken. De route is duidelijk aangegeven met bordjes en nummers. Je koopt een kaartje bij het toeristenkantoor of je hostel.
De opbrengst hiervan is voor het onderhoud. De absolute highlight is de Phu Pha Grot.
Dit was de verborgen hoofdstad. Hier zaten de leiders van de Pathet Lao, waaronder Kaysone Phomvihane, de latere premier.
Je loopt via een steile trap naar benenden de grot in. Binnenin is het een doolhof van kamers en gangen. Je ziet de oude bedden, de kaarsresten en de plekken waar vergaderingen werden gehouden.
De gids vertelt over de luchtverversingssystemen die ze met de hand maakten. Het is onvoorstelbaar dat hier 2000 mensen woonden en werkten.
Een andere belangrijke grot is de Hong Grot, die dienstdeed als ziekenhuis. Hier werden gewonden verzorgd en baby's geboren, terwijl de bommen boven hun hoofd ontploften. Naast de grotten moet je zeker de Kaysone Phomvihane Memorial Museum bezoeken.
Het is een klein museum, maar het geeft een perfect beeld van de man en de beweging.
Je ziet foto's, kaarten en voorwerpen uit die tijd. Combineer dit met een bezoek aan het Monument van de Overwinning.
Het staat op een heuvel en geeft je een prachtig uitzicht over het hele dal van Vieng Xai.
Vanaf hier zie je pas echt hoeveel grotten er verborgen liggen in de groene bergen.
Hoe regel je je bezoek: kosten en praktisch
Een bezoek aan Vieng Xai is goed te doen, zelfs voor backpackers met een strak budget. De entree voor de 'Grotten Route' kost ongeveer 60.000 Kip (circa €2,50).
Voor dat geld krijg je een kaart en mag je de grotten in. Als je een lokale gids wilt (wat ik echt aanraad, hun verhalen maken het echt), kost dat ongeveer 50.000 Kip (€2,20) per persoon voor een groepje. Je kunt ook een fiets huren voor zo'n 15.000 Kip (€0,60) per dag of een brommer voor 60.000 Kip (€2,50).
De brommer is handig als je niet van veel wandelen houdt, maar het is makkelijker om alles te zien.
Je kunt overnachten in Vieng Xai. Er zijn een paar eenvoudige guesthouses, zoals het Vieng Xai Guesthouse. Een kamer kost tussen de 80.000 en 150.000 Kip (€3,50 - €6,50).
Je kunt er ook eten. Probeer de lokale 'khao soi' (noedelsoep) of een simpel gerecht met rijst en groenten voor 20.000 Kip (€0,90).
De sfeer is heel relaxed. 's Avonds zit je in je guesthouse of bij een lokaal restaurantje, kletsend met andere reizigers of de lokale bevolking.
Het voelt niet als een toeristische plek; het voelt als een doorreisplek met een verhaal. Om er te komen pak je de bus vanuit Sam Neua (Houaphan Province). Vanuit Sam Neua is het ongeveer een uurtje rijden. De bus kost een paar euro.
Vanuit Vientiane is het een lange reis, vaak een nachtbus of een combinatie van bus en minivan. De weg is soms hobbelig, maar de rit door de groene bergen is prachtig. Als je een rondreis door Laos maakt en van het noordoosten komt, is Vieng Xai een logische stop voordat je doorreist naar het zuiden of terug naar Vientiane, waar je bijvoorbeeld de Thaise invloeden bij Wat Mixai kunt bewonderen.
Praktische tips voor je bezoek
Het weer in deze regio kan wisselvallig zijn. In het regenseizoen (mei tot oktober) kan het flink regenen en zijn de paden modderig.
Neem dus goede schoenen mee, geen slippers. In het droge seizoen (november tot april) is het warmer, maar de temperatuur in de grotten is altijd koel, dus een licht shirtje en een lange broek zijn ideaal.
Vergeet je zaklamp niet! Hoewel de grotten verlicht zijn, is een eigen lampje handig voor de donkere hoekjes en om de details te zien. Wees respectvol. Dit is geen attractie, het is een plek van herinnering voor de lokale bevolking.
Vraag altijd toestemming voordat je foto's maakt van mensen, vooral in de grotten. De gidsen delen hun verhalen met passie; luister goed.
Het is een verhaal over een oorlog, maar het is ook een verhaal over veerkracht en het leven. Als je een vraag hebt over de geschiedenis, stel ze dan. De kennis is er om gedeeld te worden. Combineer je bezoek met een wandeling door het dorp zelf.
Het is een rustig, groen plaatsje met vriendelijke mensen. Koop wat fruit op de markt of praat met een local.
De geschiedenis van Vieng Xai is zwaar, maar de sfeer van nu is licht en hoopvol. Het is de perfecte plek om even tot rust te komen na een lange reis door Laos, net zoals bij Wat Si Soumang in Vang Vieng, en om stil te staan bij de kracht van de mens.